Özet
Claude Lefort’un Marksizm’den kopuş sürecinde, 1956-1972 yılları arasında Machiavelli üzerine yaptığı çalışmaların özel bir önemi vardır: Machiavelli’nin politik düşüncesi, gerek Lefort’un Machiavel : le travail de l’oeuvre (Machiavelli: Yapıt Çalışması) başlığıyla 1972’de kitaplaşacak olan tezinin, gerekse bu dönemde yazdığı pek çok makalenin konusudur. Bu bildiride, Lefort’un Machiavelli’nin politik düşüncesi üzerine yaptığı çalışmaların Marksizm ile mesafelenme sürecinde nasıl bir rol oynadığı sorusuna yanıt arayacağım. Lefort’un politik tahakkümü merkeze alan yaklaşımı ile Marksist düşüncede temel sorunsalı teşkil eden sınıf çatışması ve sömürü merkezli yaklaşım arasındaki gerilim ve bu gerilimden hareketle Lefort’un Marksizm’e yönelik eleştirisi (özellikle Marx’ın ve Marksistlerin devlet-sivil toplum ayrışmasını ve politik çatışmayı dikkate almamalarına ve politik çatışma dair çıkarımları), bildirinin temel konularından biri olacak.
Bildiri, iki boyutlu bir analiz içerecek: İlk düzlemde, Lefort’un Machiavelli’nin metinlerini okuma tarzının Antonio Gramsci ve Georges Mounin gibi Marksist düşünür ve tarihçilerin Machiavelli yorumlarıyla hangi derecede polemik ve diyalog içinde geliştiğini ve Lefort’un Marksizm’e yönelik eleştirilerinin bu dönemde Maurice Merleau-Ponty ve Raymond Aron gibi düşünürlerin fikirleriyle hangi derecede ilişkili olduğunu dikkate alacağım. İkinci düzlemdeyse, Machiavelli’nin politik düşüncesi üzerine çalışma yapan ve tarihsel materyalist yaklaşımdan beslenen Agnes Heller, Louis Althusser ve Neal Wood gibi yazarlardan hareketle Lefort’un Machiavelli yorumuna içkin olan Marksizm eleştirisine yönelik bir tarihsel materyalist karşı-eleştirinin temel unsurlarını ortaya koyacağım.